Έκταση: 1.823 τ.χλμ.  
Πληθυσμός (2001): 76.319
Κατανομή πληθυσμού: Αγροτικός: 38.355 
Aστικός: 37.964  
Δήμοι: 8
Πρωτεύουσα: Άγιος Νικόλαος
Βουνά: Δίκτη, Όρη Σητείας, Άγιος Νικόλαος, Όρη Θρύπτης 
 
Ποτάμια: χείμαρροι

Ο ανατολικότερος από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης. Βρέχεται βόρεια από το Κρητικό πέλαγος, ανατολικά από το Καρπάθιο πέλαγος, νότια από το Λιβυκό πέλαγος και δυτικά συνορεύει με το νομό Ηρακλείου. Στο νομό Λασιθίου υπάγονται και οι κατοικημένες νησίδες:

Σπιναλόγγα,
Χρυσή,
Άγιοι Πάντες,
Μικρονήσι, και άλλες που είναι ακατοίκητες.
Γύρω νησιά

Άγιος Νικόλαος. Μικρό βραχώδες νησί, στον κόλπο της Σητείας, απέναντι από τον οικισμό Μόχλος. Κατοικήθηκε από την Πρωτομινωική Εποχή. Βρέθηκαν αξιόλογα δείγματα εκείνου του πολιτισμού. θα πάει κανείς με βάρκα ή κολυμπώντας.
Σπιναλόγκα. Βράχος στη ΒΑ είσοδο του όρμου της Ελούντας, που στεφανώνεται από παλιό ενετικό φρούριο. Κατασκευάστηκε το 1584. Στον ενετοτουρκικό πόλεμο (1645-1669), το φρούριο μαζί με τη Σούδα και τη Γραμβούσα δεν υπέκυψαν. Το νησί, για πολλές δεκαετίες, υπήρξε τόπος «εξορίας» των χανσενικών.
Χρυσή. Στο Λιβυκό πέλαγος, απέναντι από την Ιεράπετρα, από την οποία απέχει 9 ν.μ. Έχει μήκος 1 χλμ και πλάτος 500 μ. Οι ακρογιαλιές του είναι πολύ όμορφες. Βλάστηση με κέδρο και πολλά (όχι πόσιμα) νερά. Συνδέεται με εκδρομικά καΐκια με την Ιεράπετρα.
Ψείρα. Στον κόλπο του Μιραμπέλου, απέναντι από το Μόχλο. Εδώ αποκαλύφθηκαν ερείπια οικισμού Πρωτομινωικής Περιόδου.

Ιστορία
Η περιοχή του Λασιθίου κατοικήθηκε από την πρώιμη Νεολιθική Εποχή. Ίχνη οικήσεων έχουν διαπιστωθεί στο σπήλαιο της Τράπεζας, στο χωριό Μαγκασά της Σητείας και τάφος στο λόφο Κάστελλος στο Τζερμιάδο. 
Γύρω στο 2700 π.Χ. εισβάλλουν σταδιακά νέες φυλές από την Ασία ή την Αφρική.ρχίζει η πρώτη φάση του μινωικού πολιτισμού, που εξελίσσεται και ανθεί χωρίς διακοπή ώς το 1700 π.Χ. 
Οικοδομούνται οικισμοί:
στο Μύρτο Ιεράπετρας, στο Μόχλο, στο Ζάκρο, στο Παλαίκαστρο, στο Χαμέζι και αναπτύσσεται η κεραμική, η μεταλλοτεχνία και η αρχιτεκτονική.
Μετά την καταστροφή του 1700 π.Χ. οικοδομούνται νέοι οικισμοί:            
στα Γουρνιά, στην Ψείρα, στο Μακρύ Γιαλό, και δημιουργούνται ναυτικές βάσεις.         
Μετά την καταστροφή του 1450 π.Χ. έρχονται στο νησί Αχαιοί και το 1100 π.Χ. εισβάλλουν δωρικά φύλα. Δημιουργείται ένας νέος πολιτισμός και ακμάζουν οι πόλεις:              
Άμπελος, Δραγμός, Δρήρος, Λατώ, Μινώα, Ολούς, Πραισός, Ιεράπυτνα.
Κατά τους Ελληνιστικούς Χρόνους οι πόλεις καταστρέφονται από τους εμφύλιους πολέμους.
Κατακτάται από τους Ρωμαίους το 66 π.Χ. και το 395 μ.Χ. γίνεται τμήμα του βυζαντινού κράτους. Ακολουθούν οι Άραβες (824-961 ), οι Ενετοί (1204-1645), που χτίζουν κάστρα και οχυρά και οι Τούρκοι (1645-1897). Στην Επανάσταση του 1866-1869, το Οροπέδιο αποτελεί το φρούριο της  Κεντρικής και της Ανατολικής Κρήτης.