Του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων κ. Μιχάλη Καρχιμάκη στο περιοδικό Meat Point
- Από όσα έχουν ανακοινωθεί ως Υφυπουργός έχετε την ευθύνη για τον κλάδο του κρέατος. Στον κλάδο αυτό πολλές από τις επιλογές της προηγούμενης ηγεσίας του Υπουργείου έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Να σημειώσω τις ΚΥΑ του περασμένου Απρίλη που αφορούν ισοζύγια και ζυγιστικές. Προτίθεστε να μπείτε σε διάλογο με τους κρεωπόλες και τους εμπόρους κρέατος που αντιδρούν;
Είναι μεγάλη η ευθύνη και ακόμα μεγαλύτερη η βούλησή μου να εργασθώ για τον κλάδο του κρέατος και να συνεργασθώ με τους ανθρώπους του. Θέλω να ξέρετε πως για εμένα, δεν είναι απλά μια πολιτική αρμοδιότητα, αλλά μια πολιτική και κοινωνική ευθύνη. Αυτό πηγάζει από τον σεβασμό μου στην ελληνική κτηνοτροφία και την βαθιά ιστορική παράδοση που έχει στη χώρα μας. Μια παράδοση που εξελίσσεται μέσα στους αιώνες ως αναπόσπαστο τμήμα του πολιτισμού μας, αλλά και της ποιοτικής διατροφής της ελληνικής οικογένειας, μέσα από το πλούσιο σε πρωτεΐνες κρέας.
Παράλληλα, η κτηνοτροφία έχει ξεκάθαρα μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης, αρκεί ν’ αναλογιστούμε ότι σήμερα στην Ελλάδα καλύπτουμε περίπου το 15% στην παραγωγή βοδινού και μοσχαρίσιου κρέατος. Το 35% με 40% στην παραγωγή χοιρινού και το 90% του αιγοπρόβιου. Άρα, η Παράδοση, το Περιβάλλον και η Ανάπτυξη αποτελούν ένα τρίπτυχο μεγάλης αξίας. Όσοι το αντιλαμβάνονται, αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα τα σύγχρονα προβλήματα της κτηνοτροφίας και προσέρχονται σε διάλογο με την αίσθηση της ευθύνης που αυτός ο ιστορικός κλάδος επιβάλλει.
Είναι βέβαιο, πως τα πολιτικά και διοικητικά κενά που άφησε η προηγούμενη Κυβέρνηση, δεν θα επιτρέψουμε να γιγαντωθούν. Ότι χρειάζεται ν’ αλλάξει, θ’ αλλάξει. Όπου πάσχουν οι ΚΥΑ και πρέπει να βελτιωθούν, θα βελτιωθούν, για το καλό των παραγωγών και των καταναλωτών. Άλλωστε, το όραμά μας για μια σύγχρονη ελληνική κτηνοτροφία, με οικονομική ασφάλεια για τους παραγωγούς και προοπτική για τους νέους κτηνοτρόφους θα προχωρήσει.
Και θα προχωρήσει με ένα βασικό συστατικό της πολιτικής μας, τον διάλογο. Διάλογο με όλους τους ενδιαφερόμενους για όλα όσα μας ενδιαφέρουν. Γιατί μόνο μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία και τα πειστικά επιχειρήματα μπορούμε να υπηρετήσουμε την ελληνική κτηνοτροφία. Μόνο μέσα από τον διάλογο μπορούμε ν’ αλλάξουμε την πραγματικότητα προς όφελος όλων.
- Ειδικότερα για το μέτρο της ζυγιστικής μηχανής, πιστεύετε ότι είναι ορθό και μπορεί να δώσει αποτελέσματα όσον αφορά στον έλεγχο της αγοράς;
Έχουμε όλοι ένα κοινό χρέος απέναντι στην εγχώρια παραγωγή και στους συμπολίτες μας καταναλωτές… να διατηρήσουμε το ελληνικό κρέας σε υψηλά επίπεδα ποιότητας, δικαιώνοντας την εμπιστοσύνη και την επιλογή των συμπολιτών μας στην ελληνική ταυτότητα. Αν επιτρέψουμε να χαθεί αυτός ο διαχρονικός δεσμός, θα χάσουμε ένα σημαντικό στοιχείο υπεροχής της κτηνοτροφίας μας. Με βάση αυτό, θεωρώ πως το μέτρο της ζυγιστικής μηχανής έχει έναν θετικό προσανατολισμό, καθώς ενισχύει την προσπάθειά μας για να ελέγξουμε το ισοζύγιο, να αποτρέψουμε τις παράνομες ελληνοποιήσεις και να διασφαλίσουμε τη σωστή ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού .
Είναι σίγουρο, ότι θα χρειαστούν κινήσεις, οι οποίες θα γίνουν αφού πρώτα εξετάσουμε τις τοποθετήσεις των παραγόντων του κλάδου. Για παράδειγμα, το μέτρο ίσως θα μπορούσε επεκταθεί και στα κρεατοσκευάσματα. Επίσης, είναι πιθανόν να χρειαστεί αναβάθμιση της εκπαίδευσης στις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος του ΥΠΑΑΤ, με την παράλληλη διάδοση της γνώσης για την βιολογική κτηνοτροφία και την ορθή διαχείριση της κτηνοτροφίας γενικότερα. Ακόμα, σχεδιάζουμε τη σωστή ενημέρωση με απλοποιημένες οδηγίες για τη χρήση της ζυγιστικής μηχανής, όσων επρόκειτο να τις χρησιμοποιήσουν. Εδώ, χρειάζεται ένας εποικοδομητικός διάλογος με πειστικά επιχειρήματα και τις εμπειρικές τοποθετήσεις των ανθρώπων της κτηνοτροφίας.
- Γνωρίζουμε ότι τα θέματα της ειδικής εισφοράς στο κρέας όπως και στο γάλα έχουν απασχολήσει τα Κοινοτικά όργανα, τα οποία έχουν ζητήσει εξηγήσεις από το ΥΠΑΑΤ. Ποια είναι η θέση σας για τον ρόλο αυτών των εισφορών, αλλά και τι απαντάτε στις αιτιάσεις αυτών των προσφυγόντων;
Τα Κοινοτικά Όργανα αλλά και οι ενδιαφερόμενες βιομηχανίες έχουν κάθε δικαίωμα είτε να ζητούν εξηγήσεις, είτε να προωθούν τα συμφέροντά τους. Εμείς από την άλλη, είμαστε υποχρεωμένοι να παρουσιάσουμε πειστικά επιχειρήματα και να παράγουμε έργο με στόχο τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και την ισορροπημένη λειτουργία της αγοράς.
Τα Κοινοτικά Όργανα θα ενημερωθούν λεπτομερώς, καθώς είμαστε έτοιμοι ν’ αντιμετωπίσουμε τις καταγγελίες από τη ρίζα. Δεν θα ασκήσουμε πολιτική του κεφαλιού μας, αλλά ούτε θα κάνουμε έκπτωση στα θέματα των ελέγχων. Άλλωστε, η πολιτική της ειδικής εισφοράς, είναι μια διαδικασία καθ’ όλα νόμιμη με το Κοινοτικό Δίκαιο περί ανταγωνισμού, ενώ αποτελεί γενική αρχή των κρατών μελών να εισπράττουν τέλη ή επιβαρύνσεις για την κάλυψη του κόστους των επισήμων ελέγχων.
Αυτούς τους ελέγχους έχει επωμισθεί ο ΕΛΟΓΑΚ, με τη λειτουργία Εργαστηρίων Ελέγχου Ποιότητας Γάλακτος, με την εφαρμογή των «Ισοζυγίων Γάλακτος», με παρακολούθησης της ιχνηλασιμότητας του κρέατος μέσω των «Ισοζυγίων κρέατος» και άλλα μέσα που έχουν απώτερο σκοπό την αποφυγή της εξαπάτησης του καταναλωτικού κοινού, την εξάλειψη των φαινομένων της αισχροκέρδειας και του αθέμιτου ανταγωνισμού.
Θεωρώ πως αναλογικά με τη σπουδαιότητα του έργου αυτού, το ποσοστό των ειδικών εισφορών είναι μικρό, γι’ αυτό σκοπεύουμε να το διασφαλίσουμε, ώστε ο ΕΛΟΓΑΚ να προχωρήσει απρόσκοπτα στο σημαντικό του έργο. Μάλιστα, με την ευκαιρία, θα ήθελα να σας αναφέρων πως με τα χρήματα αυτών των εισφορών, ο Οργανισμός προχώρησε πρόσφατα σε περίπου 40 νέες προσλήψεις ειδικευμένου προσωπικού, μέσω ΑΣΕΠ.
- Όλα τα προηγούμενα μέτρα και αποφάσεις ελήφθησαν με στόχο την προστασία της ελληνικής παραγωγής κρέατος. Με δεδομένο ότι το ισοζύγιο κρέατος είναι αρνητικό για τη χώρα μας πως βλέπετε τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας; Ποια μέτρα πιστεύετε ότι πρέπει να ληφθούν για να υπάρξει ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξής της;
Όλοι συμφωνούμε πως το σημερινό παραγωγικό πρότυπο της χώρας μας χωλαίνει. Έχει χάσει τη δυναμική του και μοιάζει πλέον σαν μια παλιά μηχανή που τρίζει. Είναι φανερό πως δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε νέες θέσεις εργασίας, ούτε την αύξηση των εισοδημάτων. Εμείς όμως, χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, μια μηχανή που μετά την κρίση θα μπορεί ν’ αποδώσει, ώστε να μπούμε ξανά σε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Ένα τέτοιο «σχέδιο εισόδου» είναι η Πράσινη Ανάπτυξη, η οποία αντιλαμβάνεται την Περιφέρεια ως την κινητήρια δύναμη που θα μας εντάξει σε τροχιά οικονομικής δραστηριότητας και ποιοτικής παραγωγής. Για να είμαι πιο σαφείς, στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 130.000 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, εκ των οποίων ένα μεγάλο ποσοστό δεν ηλεκτροδοτείται με αποτέλεσμα όχι μόνο αυτές να μην εκσυγχρονίζονται, αλλά να επιβιώνουν με δυσκολία. Μέσα από την Πράσινη Ανάπτυξη μας δίνεται η ευκαιρία να προχωρήσουμε στη μελέτη εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μαζί με γεννήτριες μικρής έντασης, οι οποίες θα παράγουν ήπια ενέργεια προς εκμετάλλευση από τις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Έτσι εξασφαλίζονται πρώτον η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, δεύτερον η παραγωγή ενέργειας με ελάχιστο κόστος, τρίτον η προστασία του περιβάλλοντος και πολλά ακόμα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Το μοντέλο της Πράσινης Ανάπτυξης ταιριάζει απόλυτα στους παραγωγικούς τομείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αλιείας και του τουρισμού, με βασικό προσανατολισμό την προστασία του Περιβάλλοντος. Το Περιβάλλον το οποίο δεν νοείται μόνο ως μια ηθική υποχρέωση, αλλά και ως μια βάση οικονομικής ανάπτυξης και υψηλού βιοτικού επιπέδου. Για παράδειγμα, η ποιότητα των ελληνικών προϊόντων είναι ανάλογη με την ποιότητα της γης, του νερού και όλων των διαθέσιμων φυσικών πόρων της χώρας μας. Αυτό σημαίνει, πως η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων εξαρτάται σημαντικά και από τη διασφάλιση της ποιότητας του φυσικού μας πλούτου. Επιπλέον, στόχος μας είναι όπως ανέφερα προηγουμένως, να προχωρήσουμε στην ταυτοποίηση όλων των προϊόντων, ενώ φιλοδοξούμε να εκσυγχρονίσουμε την κτηνοτροφία παρεμβαίνοντας καθοριστικά στην αισθητή μείωση της γραφειοκρατίας, όπως αυτή εμφανίζεται για παράδειγμα στις άδειες λειτουργίας. Ακόμα, εξετάζουμε με προσοχή ότι αφορά στην Γενετική Βελτίωση, καθώς με λύπη διαπιστώνουμε ότι κάθε μέρα χάνουμε τους ελληνικούς τύπους ζώων, όπως η αγελάδα. Θεωρούμε σημαντικό να ενεργοποιηθούν περισσότερο τα περίπου επτά Κέντρα Γενετικής Βελτίωσης που λειτουργούν αυτή τη στιγμή στην χώρα. Σας διαβεβαιώ, πως η νέα Κυβέρνηση θα βάλει ξανά την πολιτική στην καρδιά του αγροτικού κόσμου κα την Περιφέρεια στον χάρτη της ανάπτυξης.
- Ένα μεγάλο πρόβλημα για την αγορά του κρέατος είναι η πολυνομία. Ειδικότερα για το θέμα των ελέγχων οι κρεοπώλες κάνουν λόγο για 11 διαφορετικούς φορείς, οι οποίοι εμπλέκονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Πως σκέφτεστε να αντιμετωπίσετε το ζήτημα;
Με μια ομπρέλα… Μια ομπρέλα ανθεκτική που δεν θα αφήνει ακάλυπτη τη δημόσια υγεία. Κάτω από αυτή, θα λειτουργήσουν συντονισμένα και παράλληλα οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της χώρας, ώστε να παράγουν αποτελεσματικό έργο σε όλο το φάσμα της διατροφικής αλυσίδας. Εξετάζουμε το ενδεχόμενο, ο ΕΦΕΤ να είναι αυτός που θ’ αναλάβει το δύσκολο έργο του συντονισμού των υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ, του Υπουργείου Υγείας, του Υπουργείου Ανάπτυξης, των Νομαρχιών, της Εφορίας και της Αστυνομίας. Σε συνδυασμό με άλλους σημαντικούς ελεγκτικούς φορείς, όπως ο ΕΛΟΓΑΚ και ο ΕΛΓΑ, αναμένουμε το αποτέλεσμα των ελέγχων να είναι ιδιαίτερα επιτυχημένο. Είναι πάντως σίγουρο, πως ο ΕΦΕΤ πρέπει να ενεργοποιηθεί, αναλαμβάνοντας την προστασία της ελληνικής κοινωνίας από τους διατροφικούς κινδύνους, με την άμεση διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του. Με αυτό τον τρόπο, που βεβαίως δεν είναι απλός αλλά είναι απαραίτητος, σκεπτόμαστε ν’ αντιμετωπίσουμε την διάσπαση άρα και αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Ο ΕΦΕΤ πρέπει να ανασυνταχθεί και να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη του Καταναλωτικού κοινού. Έχει αρκετές δυνατότητες τόσο σε έμψυχο υλικό όσο και σε υλικοτεχνική υποδομή. Βεβαίως, όπου χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση, θα την έχει. Αρκεί να βγει μπροστά στην κοινωνία και στην αγορά, φέρνοντας το καίριο έργο του εις πέρας.
- Σχετικό με τα προηγούμενα είναι το ζήτημα του ΕΦΕΤ. Θα υπάρξει κάποια αλλαγή ως προς τις επιλογές της προηγούμενης Κυβέρνησης; Αν όχι πρόκειται να συγκεντρώσει υπό την εποπτεία του όλους τους ελέγχους στα τρόφιμα; Ποια θα είναι η σχέση του π.χ. με τις διευθύνσεις κτηνιατρικής των Νομαρχιών;
Σε συνέχεια όσων ανέφερα, θα ήθελα να επισημάνω πως για το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αποτελεί στόχο ο ΕΦΕΤ να κερδίσει και πάλι την χαμένη του υπόληψη, τον πολύτιμο ρόλο του, που δυστυχώς εξατμίστηκε στα χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Γιατί δεν νοείται ένας δημόσιος Φορέας να παίζει το κρυφτό μεταξύ παραβατικών επιχειρήσεων, αδικημένων καταναλωτών και προνομιακών συγγενικών σχέσεων με την απελθούσα Κυβέρνηση.
Ξεκινάμε λοιπόν, οργανώνοντας έναν Φορέα που πρέπει να ελέγχει την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων, διασφαλίζοντας την υγεία μας. Διαμορφώνουμε μια νέα φιλοσοφία αντιμετώπισης των καταγγελιών από τους πολίτες, ώστε να αισθανθούν δικαιωμένοι από τη συμμετοχή τους στον αγώνα μας για μια ποιοτική αγορά. Τερματίζουμε την εσωστρέφεια του ΕΦΕΤ και τον εκσυγχρονίζουμε ώστε να διαχειριστεί σωστά τις όποιες διατροφικές κρίσεις μπορεί να προκύψουν. Επίσης, εξετάζουμε τη δημιουργία ενός αξιόπιστου μητρώου όλων των επιχειρήσεων, θεσπίζοντας παράλληλα αντικειμενικά κριτήρια ελέγχου όλων όσων εντάσσονται με οποιοδήποτε τρόπο στη διατροφική αλυσίδα.
Η ενεργοποίηση του ΕΦΕΤ είναι προ των πυλών και αναμένεται αυτή τη φορά να πρωταγωνιστήσει, όπως ορίζει ο πραγματικός του ρόλος.
- Πως βλέπετε τον ρόλο του ΕΛΟΓΑΚ; Πρόκειται να υπάρξει κάτι ως προς τις αρμοδιότητές του; Θα υπάρξει εκπροσώπηση των φορέων της αγοράς κρέατος (εκτός των κτηνοτρόφων που ήδη εκπροσωπούνται) στον οργανισμό;
Ο ΕΛΟΓΑΚ είναι ένας σημαντικός φορέας που πρωταγωνιστεί στους ελέγχους ποιότητας των προϊόντων κρέατος και γάλακτος με ιδιαίτερα σημαντικά αποτελέσματα. Βεβαίως, μετά την ανάληψη της ευθύνης ελέγχου του ισοζυγίου γάλακτος και κρέατος, αποκτά ακόμα μεγαλύτερη δυναμική, καθώς μπορεί πλέον να διευρύνει της αρμοδιότητές του ως φορέας στήριξης και ανάπτυξης της κτηνοτροφίας. Ως δηλαδή, ένας άυπνος φρουρός που θα διασφαλίζει την ποιότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας και παράλληλα θα προτείνει ότι χρειάζεται για την πρόοδό της.
Τώρα, αναφορικά με το θέμα της εκπροσώπησης των φορέων του κρέατος στον Οργανισμό, βεβαίως και δεν θα με βρείτε αντίθετο. Άλλωστε η εκπροσώπηση στον ΕΛΟΓΑΚ πρέπει να περιλαμβάνει απαραιτήτως όλους τους εμπλεκομένους, συνυπολογίζοντας βεβαίως και τους εκπροσώπους του κτηνοτροφικού κλάδου.
- Ένα ειδικό θέμα είναι τα ζωικά υποπροϊόντα, τα οποία έχουν μπει και στο στόχαστρο των κοινοτικών ελέγχων, αφού στη χώρα μας δεν υπάρχει καμιά σχετική νομοθεσία. Πως σκέπτεστε να αντιμετωπίσετε το ζήτημα;
Αυτό είναι ένα πρόβλημα που ζητά λύση αποτελεσματική αλλά και βιώσιμη σε βάθος χρόνου. Είναι βέβαιο, πως πρέπει να δημιουργηθούν Μονάδες Καταστροφής των Υποπροϊόντων όχι μόνο επειδή μας υποχρεώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά επειδή αυτό μας ορίζει το ηθικό μας χρέος για την προστασία του Περιβάλλοντος και η κοινωνική μας ευθύνη για την διασφάλιση της δημόσιας υγείας.
Γνωρίζω, πως είναι δύσκολο για μεμονωμένους κτηνοτρόφους ή ακόμα και για μια μικρή ομάδα εξ’ αυτών, να δημιουργήσουν ιδιωτική Μονάδα, λόγο του ιδιαίτερα υψηλού της κόστους. Αλλά, επειδή αυτό είναι απαραίτητο, στο Υπουργείο εξετάζουμε ως ενδεχόμενο πρωτοβουλία για την κατασκευή μιας κεντρικής Μονάδας Καταστροφής Υποπροϊόντων ανά Περιφέρεια.
Μάλιστα, μελετάμε το ενδεχόμενο αυτές οι Μονάδες να εξυπηρετούν τόσο στην ασφαλή καταστροφή των αποβλήτων των Νοσοκομείων όσο και στην ταφή των νεκρών ζώων. Επίσης, είναι αυτονόητο ότι θα εξαντλήσουμε τις δυνατότητες οι Μονάδες αυτές να λειτουργήσουν με όσο το δυνατόν χαμηλότερο ενεργειακό κόστος μέσω του συστήματος ανατροφοδότησης, δηλαδή με ενέργεια η οποία θ’ αναπαράγεται από τις καύσεις που κάνει η ίδια η Μονάδα.
Θεωρούμε πως η δημιουργία ενός τόσο απαραίτητου έργου, μπορεί να προσφέρει περαιτέρω ασφάλεια στη δημόσια υγεία και ν’ αναβαθμίσει την ποιότητα των υποδομών της ελληνικής κτηνοτροφίας. Και τα δύο αυτά στοιχεία, αποτελούν μέρος των βασικών μας στόχων για το παρόν και το μέλλον του κλάδου.





